W pomieszczeniach mieszkalnych najczęściej nie brakuje otwieranego okna, dzięki któremu może zostać zachowana wymiana powietrza na świeże. Jednakże sprawy mają się nieco inaczej, kiedy weźmie się pod lupę hale przemysłowe, sprawa wygląda nieco inaczej. Pracuje w nich bowiem wiele osób, a do tego nierzadko działają maszyny. Dlatego też tak istoty w takich miejscach jest odpowiedni dobór przepływu powietrza wentylacyjnego.
Co to jest krotność wymiany powietrza?
Krotność wymiany powietrza jest podstawowym parametrem zapewniającym jakość powietrza w pomieszczeniach – zarówno mieszkalnych, jak i przemysłowych. Określa ona ilość wymian powietrza w pomieszczeniu na świeże lub to wentylacyjne. W środowiskach przemysłowych, gdzie mogą występować różne rodzaje zanieczyszczeń, takie jak dym, kurz, chemikalia, opary i cząstki stałe, właściwa wentylacja i wymiana powietrza w pomieszczeniach jest niezbędna dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników.
Strumień powietrza wentylacyjnego a praca w przemyśle
Tak jak wspomnieliśmy, wymiana powietrza w pomieszczeniu jest niezbędna do utrzymania optymalnych warunków pracy. Zbyt niska krotność może prowadzić do gromadzenia się szkodliwych mikroorganizmów i substancji, takich jak pyły, dymy czy gazy. Negatywnie wpływa to na zdrowie pracowników, ponieważ czasami powoduje groźne choroby, takie jak astma oskrzelowa. Poza tym nie pozostaje to obojętne dla efektywności procesów produkcyjnych.
Bezpieczeństwo na stanowisku pracy zawsze powinno być priorytetem. Poprawna cyrkulacja powietrza znacznie zmniejsza stężenie zanieczyszczeń, co przekłada się na lepsze samopoczucie i zdrowie pracowników. Z kolei zbyt wysoka krotność wymiany powietrza nierzadko powoduje niepotrzebne straty w energii. Dlatego też znalezienie odpowiedniego balansu jest niezwykle ważne.
Krotność wymian powietrza – norma
Ilość powietrza wentylacyjnego oraz jego krotności wymian zostały określone m.in w normie PN-EN 13779, PN-EN 16798-1:2019-06 oraz ASHRAE 62.1-2019. To międzynarodowe normy dotyczące przede wszystkim wentylacji i klimatyzacji, w tym krotności wymian powietrza, dla pomieszczeń niemieszkalnych. Precyzują one metody testowania czystości powietrza oraz określają minimalne wymagania dla różnych typów pomieszczeń.
Krotność wymiany powietrza – rozporządzenie
Jeśli chodzi o wentylację hali produkcyjnej, przepisy obowiązujące w naszym kraju nie są zbyt rozbudowane ani precyzyjne. Zgodnie z § 150 ust. 6 i 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.0.1225 t.j.): w pomieszczeniach budynków użyteczności publicznej i produkcyjnych, jeżeli występują źródła zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia lub pary wodnej, wymagane jest zapewnienie stałej wymiany powietrza z krotnością co najmniej 0,5 na godzinę w czasie przerw w eksploatacji.
Alternatywnie dopuszcza się zastosowanie wentylacji okresowej sterowanej poziomem stężenia zanieczyszczeń, przy czym do obliczeń należy przyjmować nominalną wysokość pomieszczenia, nie większą jednak niż 4 metry.
Od czego zależy krotność wymian powietrza w hali produkcyjnej?
Obliczenie optymalnej krotności wymiany powietrza w hali produkcyjnej zależy od kilku czynników. Oznacza to, że parametr ten będzie różny w zależności od specyfiki pracy czy budowy samego pomieszczenia przemysłowego. Dlatego też przygotowaliśmy listę niektórych z tych czynników.
- Rodzaj działalności – różne procesy przemysłowe generują inny stopień zanieczyszczenia powietrza. Na przykład te tworzące duże ilości dymu lub pyłu mogą wymagać wyższej krotności wymiany powietrza.
- Wielkość i konfiguracja przestrzeni – hale produkcyjne ze znacznym metrażem najczęściej potrzebują większych objętości powietrza do wymiany. Wentylacja mechaniczna powinna być również dostosowana do kształtu pomieszczenia i rozmieszczenia w nim sprzętu.
- Liczba pracowników – duża liczba osób pracujących w hali oznacza większą produkcję dwutlenku węgla i ciepła, co najczęściej wpływa na zapotrzebowanie na wymianę powietrza.
- Standardy i przepisy – normy branżowe i ewentualne inne przepisy dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa określają minimalne wymagania dotyczące krotności wymiany powietrza.
- Kontrola temperatury i wilgotności – w wielu gałęziach przemysłu konieczne jest utrzymanie określonych warunków, w tym temperatury i wilgotności. Wszystko dlatego, że niektóre artykuły wymagają specjalnych parametrów podczas procesu produkcji.
W naszej ofercie dostępne są różne systemy usprawniające wentylację mechaniczną:
Same klimatyzatory ewaporacyjne również mają możliwość pracy tylko w trybie wentylacji nawiewnej.
FAQ:
1. Czym jest krotność wymiany powietrza w pomieszczeniach przemysłowych?
Krotność wymiany powietrza jest to parametr określający, ile razy w ciągu określonego czasu cała objętość powietrza w danym pomieszczeniu jest wymieniana na świeże lub oczyszczone powietrze. W przemyśle jest to podstawowy aspekt, ponieważ zapewnia jakość powietrza tam, gdzie mogą występować przeróżne zanieczyszczenia, kurz i dym.
2. Jakie są główne czynniki wpływające na optymalną krotność wymiany powietrza w hali produkcyjnej?
Optymalna krotność wymiany powietrza w pomieszczeniu zależy od wielu czynników. Niektóre z nich to rodzaj działalności, wielkość i konfiguracja przestrzeni czy też liczba pracowników. Nie bez znaczenia pozostają tutaj oczywiście standardy, normy i przepisy, a także wymagania dotyczące kontroli temperatury i wilgotności.
3. Jak obliczyć krotność wymiany powietrza?
Sprawdzanie wymaganej krotności wymiany powietrza można dokonać, dzieląc ilość powietrza nawiewanego lub usuwanego z pomieszczenia w ciągu godziny (wyrażoną w metrach sześciennych na godzinę) przez jego kubaturę, czyli objętość (m³).